KIẾN TRÚC & NỘI THẤT

Viên gạch tinh xảo của Bồ Đào Nha -Nghệ thuật Azulejos

Nếu đã từng ghé thăm hoặc xem hình ảnh về những thành phố tuyệt đẹp của Bồ Đào Nha, chắc hẳn bạn sẽ nhìn thấy các viên gạch họa tiết tinh xảo tô điểm cho mặt tiền của những tòa nhà. Những điểm điểm tô rực nhãi ranhquyến rũ này được gọi là azulejos, là 1 trong những nét độc đáo nhất của kiến trúc và mẫu mã thị thành Bồ Đào Nha.

Ảnh: Tupungato / Shutterstock

Ảnh: Tupungato / Shutterstock

Lấy cảm hứng từ ngoại thất và nội thất nhiều tòa nhà, chúng đóng vai trò như 1 phần bổ sung chức năng và khiến đẹp cho cảnh quan của mỗi thành phố.

Mặc dù azulejos ko bắt nguồn từ Bồ Đào Nha, nhưng chính tại nơi đây, nó đã thực thụ nở rộ và vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Xuất phát điểm chức năng trang hoàng thuần túy, gạch lát đã phát triển thành một bộ môn nghệ thuật. Và qua đa dạng thế kỷ, azulejos đã trở thành 1 trong các khía cạnh mang tính biểu trưng của lịch sử, kiến ​​trúc và văn hóa của đất nước.

Ảnh: Andrei Nekrassov / Shutterstock

Ảnh: Andrei Nekrassov / Shutterstock

Nguồn gốc của Azulejos ở Châu Âu

Mặc dù dòng gạch tráng men trước tiên được biết đến mang căn nguyên từ những vùng Ai Cập và Lưỡng Hà từ thế kỷ 27 trước Công nguyên, nhưng phải đến thế kỷ 13 sau Công nguyên, kỹ thuật này mới được người Moor (nhóm dân cư trong lịch sử bao gồm người Berber, người châu Phi da đen, người Ả Rập nguồn gốc Bắc Phi đã chinh phục và xâm chiếm bán đảo Iberia trong gần 800 năm) từ Trung Đông đưa vào bán đảo Iberia. Ban đầu, họ chỉ sao chép những bức tranh khảm của Byzantine và La Mã, và chính vì lý do đó mà gạch lát được gọi là azulejos – một từ sở hữu xuất xứ từ tiếng Ả Rập “zellige,” tức thị đá mài nhẵn. Một số sản xuất ngói sớm nhất ở châu Âu khởi đầu ở Seville, Tây Ban Nha – nơi các viên ngói được tráng men và cắt thành rộng rãi mảnh nhỏ hơn sau ấy lắp ráp lại để tạo thành những hoa văn hình học.

Vua Bồ Đào Nha Manuel I đã vô cùng ấn tượng mang khoa học này sau 1 chuyến thăm Seville vào năm 1503, vì vậy ông đã sở hữu khoa học này về quê hương của mình. Azulejos được sử dụng đa dạng trong Cung điện Quốc gia Sintra – ngay bên bên cạnh thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha – và từ đó, tình yêu của người Bồ Đào Nha sở hữu azulejos khởi đầu nảy nở. Họ thậm chí đã áp dụng truyền thống của người Moor về sự nỗi sợ không gian trống và bắt đầu bao phủ các bức tường hoàn toàn bằng gạch tráng men.

Việc sử dụng gạch azulejos của người Bồ Đào Nha đã phát triển đáng kể trong siêu đa dạng năm, và mỗi vùng lại tăng trưởng cách lắp kính và tiêu dùng gạch độc đáo và đặc thù của riêng mình. Mặc dù tại châu Âu, azulejos chỉ được coi là một bộ môn tay chân mỹ nghệ, nhưng ở Bồ Đào Nha, nó đã vươn lên là 1 dòng hình nghệ thuật theo đúng nghĩa của nó.

Nội thất của Cung điện Quốc gia Sintra (Ảnh: Sopotnicki / Shutterstock)

Nội thất của Cung điện Quốc gia Sintra (Ảnh: Sopotnicki / Shutterstock)

Sự phát triển của gạch Bồ Đào Nha

Trong suốt khoảng thời kì từ đầu tới giữa thế kỷ 16, người Bồ Đào Nha chủ yếu dựa vào nhập khẩu gạch lát nước ko kể từ tỉnh thành Seville (Tây Ban Nha) ở phía Nam, và quy mô nhỏ hơn từ đô thị Antwerp (Bỉ) ở phía bắc. Chính trong thời kì này, những người thợ gốm từ Ý đã thành lập những xưởng ở Seville, và họ mang theo kỹ thuật maiolica — một dạng gốm tráng men thiếc cho phép họ miêu tả các chủ đề và chủ đề phổ biến và tượng hình hơn trên những gạch lát — và cả tác động của phong bí quyết Phục hưng và Mannerist của Ý.

Sự phát triển trong công nghệ này đã tạo ra 1 sự thay đổi từ các mẫu thiết kế đơn thuần lặp đi lặp lại và nâng nó lên thành một hình thức sáng tạo nghệ thuật, nơi viên gạch được trang trí như thể nó là bản vẽ. Do đó, người nghệ nhân bắt đầu diễn tả những bức chân dung sở hữu tính ngụ ngôn và thần thoại về cuộc đời của những vị thánh và cảnh trong Kinh thánh cũng như cảnh săn bắn trên những viên gạch lát. Giờ đây, thay vì thực hành những cái gạch lặp đi lặp lại, họ đã thực hiện các bức tranh quy mô to và ký tên lên từng tác phẩm.

Bức tường Cloister của Nhà thờ Porto (Ảnh: Vladimir Korostyshevskiy / Shutterstock)

Bức tường Cloister của Nhà thờ Porto (Ảnh: Vladimir Korostyshevskiy / Shutterstock)

Vào cuối thế kỷ 16, azulejos khởi đầu được sử dụng để trang trí các ko gian trống lớn, chả hạn như trong nhà thờ và tu viện, hoặc trang hoàng cho mặt trước của bàn thờ. Nó bắt đầu với gạch chéo trơn, sau đấy được thay thế bằng gạch đa sắc đẹp ngang – thường hiển thị các hoa văn và họa tiết đan xen của hoa và vòng hoa – vào thế kỷ 17. Những tấm gạch này thường là viền cho những bức tranh nhỏ bằng vàng mã khắc họa cuộc đời của Chúa Kitô hoặc những vị thánh. Vì vậy nó được gọi là “azulejo de tapete” hoặc bố cục thảm vì được lấy cảm hứng từ màu dung nhan và hoa văn phong phú từ các mẫu vải và thảm nhập cảng từ phương Đông.

Vào cuối thế kỷ 17, người Hà Lan khởi đầu phân phối gạch lát màu xanh và trắng đơn sắc, bắt chước phong cách được đa dạng người say mê của đồ sứ Trung Quốc. Sự phổ biến của azulejos này trở nên cực kỳ đa dạng trong giới quý tộc Bồ Đào Nha, và họ khởi đầu gửi chúng sở hữu số lượng lớn để trang hoàng cung điện và nhà thờ. Các họa sĩ gạch lát Bồ Đào Nha cũng khởi đầu sao chép kỹ thuật này, và sau lúc Vua Peter II dừng mọi hoạt động nhập khẩu azulejos từ năm 1687 đến năm 1698, họ sớm chỉ sử dụng gạch do các nghệ sĩ Bồ Đào Nha sản xuất, mẫu mã và vẽ. Phong cách xanh và trắng đã trở nên xu hướng cai trị nhất và điều này bộc lộ hơi rõ ràng lúcsở hữu mặt trên khắp cả nước ngày nay.

Tác phẩm Azulejo trong Vườn của Cung điện Fronteira ở Lisbon (Ảnh: WorldPhotosadanijs / Shutterstock)

Tác phẩm Azulejo trong Vườn của Cung điện Fronteira ở Lisbon (Ảnh: WorldPhotosadanijs / Shutterstock)

Ở Bồ Đào Nha, cuối thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18 được gọi là “Ciclo dos Mestros” hay còn được gọi là Thời đại hoàng kim của Azulejo. Trong thời gian đó, họ bắt đầu sản xuất gạch hàng loạt, đa số là do nhu cầu trong nước cũng như từ Brazil (khi ấy thuộc địa của Bồ Đào Nha) tăng lên. Các phong bí quyết và họa tiết được tiêu dùng trong tranh gạch tiếp tục thay đổi khi chúng bị tương tác bởi phong bí quyết Baroque trang trí công cu li và tinh tế hơn.

Sau sự tàn phá của trận địa chấn to năm 1755 và việc tái thiết Lisbon sau đó, việc tiêu dùng azulejos khởi đầu sở hữu vai trò chức năng hơn, điều này tác động sự quay trở lại sở hữu các thiết kế và họa tiết đơn giản hơn. Điều này được gọi là phong bí quyết Pombaline — theo tên của Hầu tước Pombal, người được trọng trách khắc phục các tổn thất.

Trong thế kỷ 19 và 20, azulejos tiếp tục vững mạnh dưới tác động của những trào lưu nghệ thuật thịnh hành thời bấy giờ. Vào thế kỷ 19, đã mang sự chuyển đổi sang phong cách Tân cổ điển nhẹ nhõm hơn, đi kèm với các bí quyết công nghiệp hóa trong việc cung cấp các bề ngoài phương pháp điệu đơn giản. Sự lớn mạnh của phong phương pháp Art Nouveau và Art Deco vào thế kỷ 20 khởi đầu liên quan đến nghệ thuật azulejos của Bồ Đào Nha.

Trong suốt thế kỷ 20, tác phẩm của 1 số nghệ sĩ đã hồi sinh và thổi 1 làn gió mới vào nghệ thuật azulejo truyền thống. Ứng dụng của azulejo thậm chí còn được mở mang từ việc chỉ tô điểm mặt tiền tài những tòa nhà tới các bức tường của Tàu điện ngầm Lisbon. Một số nghệ sĩ hiện đại trong suốt những thập niên 70 và 80 đã được giao nhiệm vụ trang hoàng các ga xe điện ngầm trên khắp thị thành với các bức azulejo độc đáo.

Bức tranh tường Azulejo của Erró ở ga tàu điện ngầm Oriente, Lisbon (Ảnh: Marina J / Shutterstock)

Bức tranh tường Azulejo của Erró ở ga tàu điện ngầm Oriente, Lisbon (Ảnh: Marina J / Shutterstock)

Azulejos trong cảnh quan văn hóa đương đại của Bồ Đào Nha

Ngày nay, nghệ thuật azulejo vẫn còn tồn tại và lớn mạnh ở Bồ Đào Nha. Có một số nhà máy nguyên bản từ thế kỷ 17 và 18 vẫn còn hoạt động cho tới ngày nay, họ phân phối những sản phẩm mang phong bí quyết truyền thống cũng như sáng tạo nhiều mẫu mã mới. Và các nghệ sĩ tiếp tục thể hiện mình dưới phổ biến hình thức khác nhau bằng dụng cụcộng linh hoạt này.

Năm 1965, Museo Nacional do Azulejo (Bảo tàng Quốc gia về Azulejo) đã được thành lập để bảo tàngphát triển và di sản nghệ thuật quan yếu này. Và vì sự nổi danh và khả năng dễ bị ăn trộm và phá hoại cũng như sự bỏ bễ của chúng, azulejos của tổ quốc tuân theo 1 số luật bảo vệ do chính phủ quốc gia ban hành. Bên cạnh đấy cũng đa dạng nhóm bảo vệ và bảo tồn được ra đời nhằm duy trì di sản văn hóa của Bồ Đào Nha.

Nếu bạn sở hữu cơ hội tới thăm Bồ Đào Nha, hãy dành thời gian để đích thực nhìn vào quanh đó bạn và thu nạp tấm thảm lịch sử luôn thay đổi — được rèn bằng gạch sơn — bao quanh bạn. Thậm chí mang thể tham dự 1 hội thảo để tự học một số kỹ thuật truyền thống và sản phẩm hoàn chỉnh về nhà khiến kỷ niệm. Loại hình nghệ thuật mang tuổi đời hàng thế kỷ thực sự1 phương thức biểu lộ nghệ thuật đáng sửng sốt đã trở nên xác định ý thức của đất nước. Đó cứng cápđồ vật bạn bắt buộc xem!

Ảnh: karnavalfoto / Shutterstock

Ảnh: karnavalfoto / Shutterstock

Theo Designs (Biên dịch từ Mymodernmet)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *